درمان زخم
هر عملی که سبب آسیب به پوست و بافت بدن شود، موجب ایجاد زخم خواهد شد. در مطلب زیر به گروه بندی زخم ها، علل ایجاد زخم ها و روش های درمانی هر نوع زخم می پردازیم.
زخم ها به طور کلی به دو دسته باز و بسته تقسیم می شوند. زخم های باز، به آن دسته از زخم ها گفته می شود که در آن پوست ( سطح محافظ بدن، غشای مخاطی )، شکسته و باز می شود و اجازه ورود مواد خارجی را به بافت ها می دهد. اما در مقابل زخم های بسته ، بافت آسیب دیده را در معرض محیط بیرون قرار نمی دهند و روند درمان این زخم ها بدون تداخل ناشی از آلودگی رخ می دهد.
تقسیم بندی زخم ها ممکن است بیشتر بر اساس نحوه و حالت ایجاد زخم، صورت گیرد.
زخم های بسته
در زخم های بسته درجه آسیب ناشی از ضربه مستقیم به نیروی ضربه و جهت آن بستگی دارد. بدیهی است که میزان آسیب با افزایش نیرو، افزایش می یابد. تاثیر جهت نیز به همان اندازه مهم است هرچند آسیب اصلی توسط نیروی ضربه ایجاد می شود. به عنوان مثال، ضربه یک چکش به سر ممکن است فقط به شدت به پوست سر آسیب زند، اما اگر همین ضربه به روش متفاوت تری اعمال شود می تواند باعث آسیب جدی به جمجمه شود. عوامل آناتومی و فیزیولوژی نیز ممکن است بر میزان آسیب، تاثیر بگذارد. به عنوان مثال سقوط بر روی یک دست می تواند اثرات متفاوتی در یک فرد بزرگسال با یک فرد سالخورده یا با یک کودک داشته باشد.
ضربه نسبتا جزئی ممکن است به پوست و بافت های نرم، آسیب بزند و موجب کبودی بدن شود. کبودی ناشی از نفوذ خون در بافت ها در پی پاره شدن مویرگ ها و تورم ناشی از عبور سیال از طریق دیواره های مویرگ های آسیب دیده، است. به طور معمول خونریزی به طور ناگهانی متوقف می شود، خون و مایعات در عرض چند روز جذب و بافت آسیب دیده به حالت عادی باز می گردد. زمانی که عروق بزرگتر آسیب می بینند، خونریزی بیشتر شده و خون بیشتر در داخل بافت ها جمع می شود و توده ای به نام هماتوم تشکیل می دهد.
زخم های باز
همانطور که گفته شد در زخم های باز، پوست دچار شکاف می شود و در این حالت زخم در معرض خطرات اضافی قرار می گیرد. در زخم باز، بافت بدن ممکن است به وسیله مواد خارجی همچون باکتری ها، آلودگی ها و پارچه لباس مورد هجوم قرار گیرد که می تواند منجر به مشکلات جدی همچون عفونت بافت شود. علاوه بر این اگر پارگی و وسعت زخم زیاد باشد، قرار گرفتن زخم در معرض خشکی و سرمای هوا می تواند باعث افزایش آسیب زخم شود.
در زخم های باز خونریزی بیشتر بوده و بسته به وسعت زخم، مدت زمان درمان زخم ممکن است طولانی تر باشد.
زخم ها با توجه به مدت زمان درمان زخم، به دو دسته تقسیم می شوند: زخم حاد و زخم مزمن
زخم حاد
زخم حاد، آسیبی است که به طور ناگهانی به پوست وارد می شود. در زخم های حاد، مدت زمان ترمیم زخم قابل پیش بینی است و زخم در زمان مورد انتظار بهبود می یابد. زخم حاد می تواند هر قسمت از بدن را تحت تاثیر قرار دهد، شدت زخم حاد می تواند در حد یک خراش سطحی تا زخم های عمیق که به عروق خونی، اعصاب، ماهیچه ها و سایر قسمت های بدن آسیب می رساند، باشد. هر زخم حادی اگر به خوبی تحت درمان قرار نگیرد می تواند به زخم مزمن تبدیل شود.
زخم مزمن
زخم های مزمن بر خلاف زخم های حاد، در یک بازه زمانی و تحت شرایطی خاص، ایجاد می شوند و مراحل درمان این نوع از زخم ها به طور عادی پیشرفت نمی کند. زخم های مزمن با سرعت بسیار پایینی التیام می یابند. این زخم ها در اغلب موارد با سایر بیماری های مزمن که بر روی جریان خون بدن و نحوه عملکرد سلول ها در محل زخم تاثیر می گذارند، مرتبط هستند. زخم هایی که زمان زیادی برای درمان نیاز دارند به مراقبت های ویژه، تحت نظر متخصص زخم و درمانگر متخصص زخم، نیاز دارند.
علاوه بر اینکه زخم مزمن باید تحت نظر متخصص قرار گیرد، بلکه شرایط پزشکی که بیمار درگیر آن هست نیز باید مورد بررسی قرار گیرد تا عوارض زخم مزمن به حداقل برسد.
انواع زخم مزمن
زخم فشاری
زخم فشاری یا زخم بستر، بر اثر فشار و کششی که بر روی پوست وارد می شود، ظاهر می شود. این نوع از زخم مزمن عموما در افرادی رخ می دهد که دارای تحرک محدود به علت بیماری و یا ضعف بدنی داشته و قادر نیستند به طور منظم بخشی از بدن خود را به یک موقعیت متفاوت، تغییر دهند. جریان خون در پوست نقاطی از بدن که تحت بیشترین فشار هستند، کاهش می یابد و پوست شروع به تجزیه می کند و منجر به ظاهر شدن زخم می شود. این زخم ها شاید در ابتدا یک زخم سطحی باشند اما در پی درمان نشدن می توانند تبدیل به زخم های عمیق که عمق آن ها حتی ممکن است تا استخوان امتداد یابد، شوند.
کلینیک درمان زخم - زخم پلاس